Parallel text

Text: VI. The Cowardly Lion

Word-aligned text for review or study.

Each word-block has the following lines:
- the Quenya word in tengwar
- the Quenya word in romanized/latinized transcription
- the lexical annotation, if any
- the matched inflection rule that produced the form
- the lemma for the form (link to its paradigm page)
- the translation of the form, from the lemma gloss

If the form is ambiguous, some lines will be missing or show different information. Special values for the translation are:
- * = lemma not unique
- + = lemma unique, but multiple rules match
- ? = the lexical annotation leaves no match

Hovering over a word block will given the full explanation of the rule-tag listed in the block for brevity. Clicking on a Quenya word in the text, or a word block (other than on the lemma link), will blink the corresponding text word and/or word block.

1.0            
Quanna sina lúmessë Valanna ar menendilyar páteáner ter i nelca tavasti.
Ankoraŭ Doroteo kaj ŝiaj akompanantoj marŝis tra la densa arbaro.


quanna
(aj)cwanna:0.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
whole


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


lúmessë
:2.1
noun-loc-sing
lúmë² (n.)
at a period of time


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


menendilyar
.0
poss-s3-nom-plur
menendil (n.)
his/her/its travel companions


páteáner

verb-pimp-plur
pata- (vt.)
(they) were walking


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nelca
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
dense


tavasti

noun-nom-plur
tavas/tavast- (n.)
woodlands

1.1                           
I mallë hinna nánë vaina maldë tesarínen, mal sinar náner lio tupinë hessë olbainen ar lantanwë lasseli i aldaron, ar i patië lai lánë alima.:
La vojo ankoraŭ estis pavimita per flavaj brikoj, sed ili estis multe kovritaj de sekaj branĉoj kaj mortaj folioj de la arboj, kaj la marŝado tute ne estis facila.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallë
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
a (made or stone) road


hinna
(av)
base
= (av.)
still


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


vaina
(aj):2+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
clad


maldë
(aj):2.0
adj-ppos
malda² (aj.)
yellow


tesarínen
.0
noun-ins-plur
tesar (n.)
with bricks


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


sinar
(aj)
nadj-nom-plur
sina (aj.)
this ones


náner
+verb-past-plur
verb-past-plur
ná- (vt.)
(they) were


lio
(av)
base
= (av.)
much


tupinë
(aj)
adj-ppos
tupina (aj.)
covered


hessë
(aj)
adj-ppos
hessa (aj.)
withered


olbainen

noun-ins-plur
olba (n.)
with branches


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


lantanwë

adj-ppos
lantanwa (aj.)
fallen


lasseli

noun-nom-part
lassë (n.)
some leaves


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aldaron
alda
noun-gen-plur
alda (n.)
of trees


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


patië
pata
ger-noun-nom-sing
pata- (vt.)
walking


lai

base
= (av.)
very


lánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
lá- (vi.)
(one) not was


alima
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
good

2.0                  
Enger nótimë aiwi sina sattassë i taureo, pan aiwi tyasir panta restassë yassë laca árë.
Malmultaj birdoj estis en tiu parto de la arbaro, ĉar birdoj amas la nekovritan terenon kie estas multa sunlumo;


enger
.0
verb-past-plur
eä- (vi.)
(they) were


nótimë
(aj).4
adj-ppos
nótima (aj.)
few


aiwi

noun-nom-plur
aiwë (n.)
(small) birds


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


sattassë
(n)
noun-loc-sing
satta (n.)
at a part (of something)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


taureo
(n).0
noun-gen-sing
taurë (n.)
of a forest


pan
.1
base
= (cj.)
because


aiwi

noun-nom-plur
aiwë (n.)
(small) birds


tyasir

verb-aor2-plur
tyas- (vt.)
(they) like


panta
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
open


restassë
(n)restasse.1
noun-nom-sing
= (n.)
a (the) country


yassë
(cj).0
base
= (cj.)
where [relative]



(v).0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vi.)
(one) is


laca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
much (abundant)


árë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
sunlight

2.1             
Mal lúlissen tullë núra yarra aitë hráva celvo cuvina imbë i aldar.
sed fojfoje aŭdiĝis malaltatona muĝo de iu sovaĝa besto kaŝiĝinta inter la arboj.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


lúlissen
:2.1
noun-loc-part
lú² (n.)
at some occasions


tullë

verb-past-sing
tul- (vi.)
(one) came


núra
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
deep


yarra
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a growl


aitë
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of some sort


hráva
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wild


celvo
.0
noun-gen-sing
celva (n.)
of an animal


cuvina
:1+pas-adj-spos
pas-adj-spos
cuv-¹ (vt.)
concealed


imbë
(pp).1
base
= (pp.)
among


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aldar

noun-nom-plur
alda (n.)
trees

2.2                               
Sinë hlonéli tyarner i netteva hón tompa lintië, pan únessë ista mana carnë tai; mal Ilwë sintë, ar patanë areä ar' Valannava permë, ar únë hu millumë.:
Tiuj sonoj rapidbatigis la koron de la knabineto, ĉar ŝi ne sciis ilian kaŭzon; sed Toto sciis, kaj li marŝis proksime al la flanko de Doroteo kaj eĉ ne bojis responde.


sinë
(aj)sina
adj-ppos
sina (aj.)
this


hlonéli
hloon.1
noun-nom-part
hlón/hlon- (n.)
some sounds


tyarner

verb-past-plur
tyar- (vt.)
(they) caused


i
(ar)
base
= (ar.)
the


netteva
.0
noun-pos-sing
nettë (n.)
a (little) girl's


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


tompa
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to bang


lintië
(av).0
base
= (av.)
swiftly


pan
.1
base
= (cj.)
because


únessë
.1
verb-past-s3-long
ui- (vt.)
he/she/it did not


ista
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to know


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


carnë
(v)car.1
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) made


tai
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
them


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


sintë
(v)
verb-past-sing
ista-/ist- (vt.)
(one) knew


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


patanë

verb-past-sing
pata- (vt.)
(one) walked


areä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
close


ar' > ara
(pp).1;=ara
base
= (pp.)
next (to)


valannava

noun-pos-sing
Valanna (n.)
Dorothy's


permë
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a side (of person or shape)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


hu
(v).0
verb-aor1-sing
= (vi.)
(one) barks (like a dog)


millumë
.0
base
= (av.)
once

3.0                
<Mallë anda lútauva,> i hína maquentë i Latúcen Ornenduren, < menilvë et i taurello?>
“Kiom longe daŭros,” la infano demandis al la Stana Lignohakisto, “ĝis ni estos ekster la arbaro?”


mallë
(av).1
base
= (av.)
how


anda
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
long


lútauva
luuta
verb-futu-sing
lúta- (vi.)
(one) will have time pass


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hína

noun-nom-sing
= (n.)
a child


maquentë
.0
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornenduren
.2
noun-dat-sing
ornendur (n.)
for a woodsman



(pp).0
base
= (pp.)
before (of time)


menilvë
.3
verb-aor2-p1i-long
men- (vi.)
we come


et

base
= (pp.)
out (of)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


taurello
.0
noun-abl-sing
taurë (n.)
from a forest

4.0             
<Uinyë ista quetë,> nánë i hanquenta, <pan allumë anaiën Laimarilinonessë.
“Mi ne scias,” estis la respondo, “ĉar mi neniam estis en la Smeralda Urbo.


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


ista
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to know


quetë
.2+verb-bare
verb-bare
quet- (vt.)
to tell


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hanquenta

noun-nom-sing
= (n.)
an answer


pan
.1
base
= (cj.)
because


allumë
(av)
base
= (av.)
never


anaiën

verb-perf-s1-short
ná- (vt.)
I have been


laimarilinonessë

noun-loc-sing
Laimarilinon (n.)
at Emerald City

4.1                                
Mal atarinya lendë tanna ellumë, nánen yondo, ar eques i nás anda lenda ter raxeä restassë, anahtai amna i osto yassë Óþ marë i restassë vanima.
Sed mia patro iris tien iam, kiam mi estis knabo, kaj li diris ke la vojo estas longa tra danĝera tereno, kvankam proksime al la urbo kie Oz loĝas la lando estas bela.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


atarinya

poss-s1-nom-sing
atar (n.)
my father


lendë
(v)lelya.0
verb-past-sing
lelya-¹/lely- (v.)
(one) went


tanna
(av).0
base
= (av.)
thither


ellumë
.0
base
= (av.)
once



(cj)
base
= (cj.)
when


nánen
+verb-past-s1-short
verb-past-s1-short
ná- (vt.)
I was


yondo
(n)yondo.1+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a boy


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


anda
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
long


lenda
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a journey


ter

base
= (pp.)
through


raxeä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
dangerous


restassë
(n)restasse.1
noun-nom-sing
= (n.)
a (the) country


anahtai
.0
base
= (cj.)
although


amna
:1
base
= (av.)
nearer to


i
(ar)
base
= (ar.)
the


osto
osto.3+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a city


yassë
(cj).0
base
= (cj.)
where [relative]


óþ

noun-nom-sing
= (n.)
Oz


marë
:1.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
mar-¹ (vt.)
(one) abides


i
(ar)
base
= (ar.)
the


restassë
(n)restasse.1
noun-nom-sing
= (n.)
a (the) country



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


vanima
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
beautiful

4.2                               
Mal uinyë þorya lan samin millo-calpanya, ar munta polë hyanë i Corcurco, an elyë colë timbarelyassë i tehta miqueo i Manë Curunio, ar ta varyauva lye harnalello.>
Sed mi ne timas dum mi havas mian oleujon, kaj nenio povas damaĝi la Birdotimigilon, kaj sur via frunto estas la marko de la kiso de la bona Sorĉistino, kaj tio protektos vin.”


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


þorya
.1+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to feel fear


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


samin
(v)
verb-aor2-s1-short
sam- (vt.)
I have


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpanya
.2
poss-s1-nom-sing
calpa (n.)
my can


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


munta
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a nothing


polë
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
pol- (vt.)
(one) is able to


hyanë
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
hyan- (vt.)
(one) injures


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow


an
(av):1.1
base
= (av.)
furthermore


elyë
.1
pron-emph-nom
= (pn.)
you


colë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
col- (vt.)
(one) bears


timbarelyassë

poss-s2v-loc-sing
timbarë (n.)
at your (sir) forehead


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tehta
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a sign


miqueo

noun-gen-sing
miquë (n.)
of a kiss


i
(ar)
base
= (ar.)
the


manë
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
good (moral, not evil)


curunio
.0
noun-gen-sing
curuni (n.)
of a witch


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


varyauva

verb-futu-sing
varya- (vt.)
(one) will protect


lye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
you


harnalello
.0
noun-abl-sing
harnalë (n.)
from a harm

5.0       
<Mal Ilwë!> equë i vendë ñormerila.
“Sed Toto!” diris la knabino malkviete;


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vendë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a maiden


ñormerila
+act-adj-spos
act-adj-spos
ñor·mer- (vt.)
being anxious (to/for)

5.1   
<Mana varyauva se?>
“kio protektos lin?”


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


varyauva

verb-futu-sing
varya- (vt.)
(one) will protect


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he

6.0              
<Möa elven inwë varya lan raxë sen,> hanquentë i Latúcen Ornendur.:
“Ni mem devos protekti lin, se estos danĝero por li,” respondis la Stana Lignohakisto.


möa
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vn.)
(one) must (impersonal)


elven

pron-emph-dat
elvë (pn.)
for us


inwë

pron-norm-nom
= (pn.)
ourselves


varya
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to protect



(pn).0
pron-semi-nom
= (pn.)
he


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


raxë

noun-nom-sing
= (n.)
a danger



(v).0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vi.)
(one) is


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


hanquentë
.1
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

7.0                     
Vin quentes, rúcima rávë tullë i taurello, ar i neuna þenwassë túra Rauro campë mina i mallë.
Tuj kiam li parolis, aŭdiĝis terura muĝo el la arbaro, kaj la postan momenton granda Leono saltis sur la vojon.


vin
.0
base
= (av.)
just



(cj)
base
= (cj.)
when


quentes
.1
verb-past-s3-short
quet- (vt.)
he/she/it spoke


rúcima
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
terrible


rávë
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a roaring noise


tullë

verb-past-sing
tul- (vi.)
(one) came


i
(ar)
base
= (ar.)
the


taurello
.0
noun-abl-sing
taurë (n.)
from a forest


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


neuna
.2+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
next


þenwassë
.0
noun-loc-sing
þenwa (n.)
at a moment


túra
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


campë
.1
verb-past-sing
cap- (vt.)
(one) jumped


mina
(pp).0
base
= (pp.)
into


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallë
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
a (made or stone) road

7.1                    
Erya pótoryo palpenen carnes i Corcurco uþquerë i malleo cimbanna, ar pentes i Latúcen Ornendurenna maicë raccaryanen.
Per unu piedbato li ĵetis la Birdotimigilon ĉirkaŭturniĝantan ĝis la rando de la vojo, kaj post tio li frapegis la Stanan Lignohakiston per siaj akraj ungoj.


erya
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
single


pótoryo

poss-s3-gen-sing
póto (n.)
of his/her/its paw


palpenen
.2
noun-ins-sing
palpë (n.)
with a blow


carnes
car.1
verb-past-s3-short
car- (vt.)
he/she/it made


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow


uþquerë
.1+verb-bare
verb-bare
uþ·quer- (vi.)
to roll head over heels


i
(ar)
base
= (ar.)
the


malleo
.1
noun-gen-sing
mallë (n.)
of a (made or stone) road


cimbanna
.0
noun-all-sing
cimba (n.)
to an edge


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(av)
base
= (av.)
then


pentes
.0
verb-past-s3-short
pet- (vt.)
he/she/it struck


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendurenna
.2
noun-all-sing
ornendur (n.)
to a woodsman


maicë
.0
adj-ppos
maica (aj.)
sharp


raccaryanen

poss-s3-ins-sing
racca (n.)
with his/her/its claw

7.2                     
Mal, aitaila i Rauro, únes polë sarë i latúcen, anahtai i Ornendur talantë i mallenna ar cainë quilda.:
Sed, surprize al si, li ne damaĝis la stanon, kvankam la Hakisto falis sur la vojon kaj kuŝis senmove.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


aitaila
:2.1+act-adj-spos
act-adj-spos
aita-² (vt.)
surprising


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


únes
.1
verb-past-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


sarë
.0+verb-bare
verb-bare
sar- (vt.)
to mark (i.e. by incision)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


anahtai
.0
base
= (cj.)
although


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


talantë
(v)talta.2
verb-past-sing
talta-/talat- (vi.)
(one) fell


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallenna
.1
noun-all-sing
mallë (n.)
to a (made or stone) road


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cainë
(v)
verb-past-sing
caita-¹/cait- (vi.)
(one) lay (down)


quilda
(aj).2+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
still

8.0                                                    
Níca Ilwë, engë sen cotto na nevë, nornë i Rauronna, ar i túra hravan apantanë antorya naciën i röa; Valanna, þosseä i qualtauvanes Ilwë, ar úcimila raxë, alacantë póna ar piltinyë i Rauro nengwiryassë ta turcavë ve pollë, lan holtunes:
Malgranda Toto, ĉar nun estis videbla malamiko, kuris bojante al la Leono, kaj la granda besto malfermis sian buŝon por mordi la hundon. Doroteo, timante ke Toto mortos, kaj sen atento al danĝero, kuris antaŭen kaj frapis la nazon de la Leono kiel eble plej forte, dum ŝi kriis:


níca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto



(av)
base
= (av.)
now



(cj)
base
= (cj.)
when


engë
(v).0
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


cotto
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
an enemy


na
.0
base
= (pp.)
to


nevë
:2.0+verb-bare
verb-bare
nev-² (vt.)
to face


nornë
(v).0
verb-past-sing
nor- (vi.)
(one) ran


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauronna

noun-all-sing
rauro (n.)
to a lion


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


túra
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


hravan

noun-nom-sing
= (n.)
a wild beast


apantanë
.0
verb-past-sing
apanta-/apant- (vt.)
(one) opened


antorya
(n):1
poss-s3-nom-sing
anto¹ (n.)
his/her/its mouth


naciën
nac:2
ger-noun-dat-sing
nac-² (vt.)
for biting


i
(ar)
base
= (ar.)
the


röa

noun-nom-sing
= (n.)
a dog



(av)
base
= (av.)
then


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


þosseä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
fearful


i
(cj)
base
= (cj.)
that


qualtauvanes
.0
verb-pfut-s3-short
qualta- (vt.)
he/she/it was going to kill


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


úcimila
+act-adj-spos
act-adj-spos
ú·cim- (vt.)
disregarding


raxë

noun-nom-sing
= (n.)
a danger


alacantë
alahta
verb-past-sing
alahta-/alaht- (vi.)
(one) rushed


póna
.0
base
= (av.)
forward


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


piltinyë



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


nengwiryassë

poss-s3-loc-sing
nengwë/nengwi- (n.)
at his/her/its nose


ta
(av).0
base
= (av.)
so


turcavë
.0
adj-advb
turca (aj.)
strongly


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


pollë

verb-past-sing
pol- (vt.)
(one) was able to


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


holtunes
.1
verb-past-s3-short
holtu- (vi.)
he/she/it shouted

9.0                  
<Áva verya nacë Ilwë! É möa elyen naitya intyë, alta hravan ve lye, nacuvaila almelóra níca röa!>
“Vi ne aŭdacu mordi Toton! Vi devus honti, granda besto kia vi, mordi povran malgrandan hundon!”


áva
(pt).0
base
= (pt.)
don’t


verya
(v):2+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to dare


nacë
:2+verb-bare
verb-bare
nac-² (vt.)
to bite


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


é

base
= (ij.)
indeed


möa
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vn.)
(one) must (impersonal)


elyen
.1
pron-emph-dat
elyë (pn.)
for you


naitya
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to put to shame


intyë

pron-norm-nom
= (pn.)
yourself


alta
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great in size


hravan

noun-nom-sing
= (n.)
a wild beast


ve
(pp).1
base
= (pp.)
like


lye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
you


nacuvaila
nac:2+fac-adj-spos
fac-adj-spos
nac-² (vt.)
going to bite


almelóra
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
unfortunate


níca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


röa

noun-nom-sing
= (n.)
a dog

10.0                
<Únen nacë se,> equë i Rauro, lan psarnes nengwirya pótoryanen yassë Valanna pétiénë sa.:
“Mi ne mordis lin,” diris la Leono, per sia piedo frotante la parton de la nazo kiun frapis Doroteo.


únen
.1
verb-past-s1-short
ui- (vt.)
I did not


nacë
:2+verb-bare
verb-bare
nac-² (vt.)
to bite


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


psarnes
.0
verb-past-s3-short
psar- (vt.)
he/she/it rubbed


nengwirya

poss-s3-nom-sing
nengwë/nengwi- (n.)
his/her/its nose


pótoryanen

poss-s3-ins-sing
póto (n.)
with his/her/its paw


yassë
(cj).0
base
= (cj.)
where [relative]


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


pétiénë
.1
verb-pper-sing
pet- (vt.)
(one) had hit


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

11.0       
<Únel, mal nével,> nanhanquentes.
“Ne, sed vi provis,” ŝi respondis kolere.


únel
.1
verb-past-s2v-short
ui- (vt.)
you (sir) did not


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


nével
:1
verb-past-s2v-short
nev-¹ (vt.)
you (sir) tried


nanhanquentes

verb-past-s3-short
nan·han·quet- (vt.)
he/she/it answered back

11.1     
<Nalyë rië höa úverya.>
“Vi estas nur granda malkuraĝulo!”


nalyë
+verb-aor2-s2v-long
verb-aor2-s2v-long
ná- (vt.)
you (sir) are


rië
(av)
base
= (av.)
only


höa
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
big


úverya
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a cowardly one

12.0          
<Istanyes,> equë i Rauro, carya lingaila naityana.
“Mi scias,” diris la Leono, klinante la kapon pro honto.


istanyes

verb-aor2-s1-o_s3
ista-/ist- (vt.)
I know him/her/it


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


carya

poss-s3-nom-sing
cas/car- (n.)
his/her/its head


lingaila
:1.0+act-adj-spos
act-adj-spos
linga-¹/ling- (vi.)
hanging


naityana
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
ashamed

12.1   
<Illumë isintiënyes.
“Mi de ĉiam scias.


illumë
(av)
base
= (av.)
always


isintiënyes
ista
verb-perf-s1-o_s3
ista-/ist- (vt.)
I have known him/her/it

12.2       
Mal mallë ecë nin nanya sa?>
Sed kiel mi povas ne esti malkuraĝa.”


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


mallë
(av).1
base
= (av.)
how


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


nanya
.2+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to resist



(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to be


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

13.0     
<Uinyë ista, tancavë.
“Nu mi certe ne scias.


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


ista
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to know


tancavë
(av)
base
= (av.)
certainly

13.1         
Horro palpiëlyan þañquanta nér, ve i almelóra Corcurco!>
Kaj vi batis pajloplenan homon, la povran Birdotimigilon!”


horro
.0
base
= (ij.)
ugh


palpiëlyan
.0
ger-poss-s2v-dat-sing
palpa-/palap- (vt.)
for your (sir) beating


þañquanta
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
stuffed


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


ve
(pp).1
base
= (pp.)
like


i
(ar)
base
= (ar.)
the


almelóra
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
unfortunate


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow

14.0                        
<Ma nás þañquanta?> maquentë i Rauro aitaina, lan cendanessë i hye nampë i Corcurco ar sestanë se taluryassë, lan maxatanesses cantanna ata.:
“Ĉu li estas plenigita per pajlo?” demandis la Leono surprizite, dum li rigardis ŝin levi la Birdotimigilon kaj restarigi lin sur liaj piedoj kaj reĝustigi lian formon.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


þañquanta
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
stuffed


maquentë
.0
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


aitaina
.1+pas-adj-spos
pas-adj-spos
aita-² (vt.)
surprised


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


cendanessë
.0
verb-past-s3-long
cenda-/cend- (vt.)
he/she/it watched (…)


i
(cj)
base
= (cj.)
that


hye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
other person


nampë
.1
verb-past-sing
nap- (vt.)
(one) picked up


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


sestanë

verb-past-sing
sesta- (vt.)
(one) set


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


taluryassë

poss-s3-loc-dual
tál/tal- (n.)
at both his/her/its feet


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


maxatanesses

verb-past-s3-o_s3
maxata-/maxat- (vt.)
he/she/it kneaded him/her/it


cantanna
(n).0
noun-all-sing
canta (n.)
to a shape


ata

base
= (av.)
again

15.0           
<Aþahanyë nás þañquanta,> hanquentë Valanna, ye hinna nánë ruxa.:
“Kompreneble li estas plena de pajlo,” respondis Doroteo, kiu ankoraŭ koleris.


aþahanyë
.1
base
= (av.)
of course


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


þañquanta
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
stuffed


hanquentë
.1
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) responded


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


hinna
(av)
base
= (av.)
still


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


ruxa
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
angry

16.0           
<Ta yaro lanantes tallë aþcarë,> equë i Rauro.
“Tial li renversiĝis tiom facile,” komentis la Leono.


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


yaro
(av).0
base
= (av.)
that is the reason why


lanantes
lanta.1
verb-past-s3-short
lanta-/lanat- (va.)
he/she/it dropped


tallë

base
= (av.)
like that


aþcarë
+adj-spos
adj-spos
aþ·carë (aj.)
easily done


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

16.1        
<Cenië se os·querë tallë, aitanë ni.
“Min mirigis vidi lin ĉirkaŭturniĝi tiel.


cenië
cen.0
ger-noun-nom-sing
cen- (vt.)
seeing


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


os·querë



?


tallë

base
= (av.)
like that


aitanë
.0
verb-past-sing
aita-² (vt.)
(one) astounded


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I

16.2      
Ma i ollë þañquanta aryë?>
Ĉu ankaŭ la alia estas pajloplena?”


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ollë
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
an other one one



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


þañquanta
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
stuffed


aryë
(av).0
base
= (av.)
also

17.0               
<,> equë Valanna, <issë carina latúcenwen.> Ar alyanes i Ornendur tarë ata.:
“Ne,” diris Doroteo, “li konsistas el stano.” Kaj ŝi helpis la Hakiston restariĝi.



(av).0
base
= (av.)
no


equë
.2
base
= (ij.)
said


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


issë
(pn)isse.0
pron-emph-nom
= (pn.)
he


carina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
done


latúcenwen

noun-ins-sing
latúcen (n.)
with tin (metal)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


alyanes
.2
verb-past-s3-short
alya- (vt.)
he/she/it helped one


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


tarë
+verb-bare
verb-bare
tar- (vt.)
to stand


ata

base
= (av.)
again

18.0            
<Ta yaro amna carnes nappanyar alaicë,> equë i Rauro.
“Tial li preskaŭ malakrigis miajn ungojn,” diris la Leono.


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


yaro
(av).0
base
= (av.)
that is the reason why


amna
:2
base
= (av.)
almost


carnes
car.1
verb-past-s3-short
car- (vt.)
he/she/it made


nappanyar
.0
poss-s1-nom-plur
nappa (n.)
my claws


alaicë

adj-ppos
alaica (aj.)
blunt


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

18.1             
< nyasseltë anat i latúcen sa tyarnë helca irië menë ter cattanya.
“Kiam ili komencis grati la stanon mi sentis malvarmon suben kuri laŭ mia dorso.



(cj)
base
= (cj.)
when


nyasseltë

verb-past-p3-long
nyaþ- (vt.)
they scratched


anat

base
= (pp.)
against


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


tyarnë

verb-past-sing
tyar- (vt.)
(one) caused


helca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
icy


irië

ger-noun-nom-sing
ir- (vi.)
shuddering


menë
.0+verb-bare
verb-bare
men- (vi.)
to go


ter

base
= (pp.)
through


cattanya

poss-s1-nom-sing
catta (n.)
my back

18.2         
Mana tana níca laman yan nalyë tallë méla?>
Kiu estas tiu malgranda besto kiun vi tiom amas?”


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


tana
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
that


níca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


laman
laman
noun-nom-sing
= (n.)
an animal


yan
(pn).0
pron-norm-dat
ya (pn.)
for which


nalyë
+verb-aor2-s2v-long
verb-aor2-s2v-long
ná- (vt.)
you (sir) are


tallë

base
= (av.)
like that


méla
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
affectionate

19.0       
<Issë röanya, Ilwë,> hanquentë Valanna.:
“Li estas mia hundo, Toto,” respondis Doroteo.


issë
(pn)isse.0
pron-emph-nom
= (pn.)
he


röanya

poss-s1-nom-sing
röa (n.)
my dog


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


hanquentë
.0
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) answered


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy

20.0          
<Ma nás carina latúcenen, hya þañquanta?> maquentë i Rauro.:
“Ĉu li konsistas el stano aŭ estas plena de pajlo?” demandis la Leono.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


carina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
done


latúcenen

noun-dat-sing
latúcen (n.)
for tin (metal)


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


þañquanta
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a stuffed one


maquentë
.0
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

21.0  
<Yola.
“Nek stano nek pajlo.


yola
.0
base
= (av.)
neither

21.1        
Issë hráveä röa,> equë i vendë.:
Li estas--estas--viandohundo.”


issë
(pn)isse.0
pron-emph-nom
= (pn.)
he



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


hráveä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
fleshly


röa

noun-nom-sing
= (n.)
a dog


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vendë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a maiden

22.0            
<A! Nás aia laman ar nemis naitië pitya, itíriënyes.
“Ho! Li estas kurioza besto, kaj aspektas ege malgranda, kiam mi nun rigardas lin.


a
(ij).1
base
= (ij.)
Oh


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


aia
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
unusual


laman
laman
noun-nom-sing
= (n.)
an animal


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nemis
:2.0
verb-aor2-s3-short
nem-² (vt.)
he/she/it seems


naitië
(av).1
base
= (av.)
truly


pitya
(aj)pitya:0.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little



(av)
base
= (av.)
now



(cj)
base
= (cj.)
when


itíriënyes
.3
verb-perf-s1-o_s3
tir- (vt.)
I have looked (at) him/her/it

22.1                
Alquen þeluva nacë tallë pitya engwë, hequa úverya ve ,> cacarranë i Rauro naireä.:
Neniu alia volus mordi tian etulon, nur malkuraĝa mi,”


alquen
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
no one


þeluva
.1
verb-futu-sing
þel- (vt.)
(one) will mean


nacë
:2+verb-bare
verb-bare
nac-² (vt.)
to bite


tallë

base
= (av.)
like that


pitya
(aj)pitya:0.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


engwë
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a thing


hequa
(pp).3
base
= (pp.)
except


úverya
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a cowardly one


ve
(pp).1
base
= (pp.)
like



(pn)
pron-semi-nom
= (pn.)
I


cacarranë

verb-past-sing
cacarra-/cacarr- (vt.)
(one) kept on doing


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


naireä
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
sad

23.0                     
<Mana carë lye úverya?> maquentë Valanna, tirila i túra hravan elmendanen, pan nánes ta alta ve níca rocco.:
“Kio malkuraĝigis vin?” demandis Doroteo, miroplene rigardante la grandan beston, ĉar li estis granda kiel malgranda ĉevalo.


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


carë
(v).1+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
car- (vt.)
(one) makes


lye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
you



(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to be


úverya
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a cowardly one


maquentë
.0
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) asked


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


tirila
(v).3+act-adj-spos
act-adj-spos
tir- (vt.)
looking (at)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


túra
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


hravan

noun-nom-sing
= (n.)
a wild beast


elmendanen
.0
noun-ins-sing
elmenda (n.)
with wonder


pan
.1
base
= (cj.)
because


nánes
+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it was


ta
(av).0
base
= (av.)
so


alta
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great in size


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


níca
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
small


rocco
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a horse

24.0       
<Nás ñulma,> hanquentë i Rauro.
“Estas mistero,” respondis la Leono.


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


ñulma

noun-nom-sing
= (n.)
a mystery


hanquentë
.1
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

24.1     
<Quisteän i nónen taitë.
“Mi supozas ke mi naskiĝis tia.


quisteän

verb-pres-s1-short
quista- (vt.)
I am supposing


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nónen
.0
verb-past-s1-short
onya-/ony- (vi.)
I was born


taitë
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of that sort

24.2                     
Ilyë hyanë celvar i tauressë aþahanyë nóquistar i inyë verya, pan ildomë sanar í Rauro i Hravanion Aran.
Ĉiuj aliaj bestoj en la arbaro kompreneble supozas ke mi estas kuraĝa, ĉar ĉie oni kredas ke la Leono estas la Reĝo de Bestoj.


ilyë
.2
adj-ppos
ilya (aj.)
all (of a particular group…)


hyanë
(aj)
adj-ppos
hyana (aj.)
other


celvar
.0
noun-nom-plur
celva (n.)
animals


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tauressë
.0
noun-loc-sing
taurë (n.)
at a forest


aþahanyë
.0
base
= (av.)
understandably


nóquistar
.0
verb-aor2-plur
nó·quista- (vt.)
(they) assume


i
(cj)
base
= (cj.)
that


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


verya
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
brave


pan
.1
base
= (cj.)
because


ildomë

pron-norm-nom
= (pn.)
everywhere


sanar
(v).0
verb-aor2-plur
sana- (v.)
(they) think


í
(ct)
base
= (ct.)
that the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hravanion

noun-gen-plur
hravan (n.)
of wild beasts


aran

noun-nom-sing
= (n.)
a king

24.3                 
Parnen i qui rávanen lai romya san ilya coireä engwë olanë þosseä ar mennë au meninyallo.
Mi trovis ke se mi muĝas tre laŭte, ĉiu vivanto estas timigata kaj forkuras de mi.


parnen
(v)
verb-past-s1-short
par- (vt.)
I learned


i
(cj)
base
= (cj.)
that


qui

base
= (cj.)
if


rávanen
(v)
verb-pimp-s1-short
rav- (vi.)
I was roaring


lai

base
= (av.)
very


romya
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
loud


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


ilya
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
every


coireä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
living


engwë
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a thing


olanë
.0
verb-past-sing
ola- (vt.)
(one) became


þosseä
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
afraid


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


mennë
men.0
verb-past-sing
men- (vi.)
(one) went


au
(av):1.1
base
= (av.)
off


meninyallo

poss-s1-abl-sing
men (n.)
from my way

24.4                     
Quiquië túven nér, lio þoronyen; mal rië ráven sen, ar illumë hónóriës ta lintië ve polis menë.
Kiam ajn mi renkontis homon mi multe timis; sed mi nur muĝegis je li, kaj li ĉiam forkuris kiel eble plej rapide.


quiquië

base
= (av.)
whenever


túven
.0
verb-past-s1-short
tuv- (vt.)
I found


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


lio
(av)
base
= (av.)
much


þoronyen
.1
verb-past-s1-short
þorya-/þory- (vt.)
I felt fear


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


rië
(av)
base
= (av.)
only


ráven
(v)rav
verb-past-s1-short
rav- (vi.)
I roared


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


illumë
(av)
base
= (av.)
always


hónóriës

verb-perf-s3-short
hó·nor- (vi.)
he/she/it has run away


ta
(av).0
base
= (av.)
so


lintië
(av).1
base
= (av.)
quickly


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


polis

verb-aor2-s3-short
pol- (vt.)
he/she/it is able to


menë
.0+verb-bare
verb-bare
men- (vi.)
to go

24.5                                    
Quíta i andamundar ar i rimpirávi ar i morcor néviévaner mahta nin, inyë imni hónóriévanëNanyë tallë úverya; mal vin éya hlariltë ni ravila, ilyë ricintë hó-menë nillo, ar aþahanyë aþanyë autaitalta.>
Se la elefantoj kaj la tigroj kaj la ursoj decidus batali kontraŭ min, mi mem forkurus--tiom malkuraĝa mi estas; sed tuj kiam ili aŭdas min muĝegi ili ĉiuj penas foriri de mi, kaj kompreneble mi akceptas tion.”


quíta
(cj)
base
= (cj.)
if


i
(ar)
base
= (ar.)
the


andamundar

noun-nom-plur
andamunda (n.)
elephants


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rimpirávi

noun-nom-plur
rimpira/rimpi·ráv- (n.)
tigers


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


morcor

noun-nom-plur
morco (n.)
bears


néviévaner
:1
verb-pfpf-plur
nev-¹ (vt.)
(they) would have tried


mahta
.8+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to fight


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


imni

pron-norm-nom
= (pn.)
myself


hónóriévanë

verb-pfpf-sing
hó·nor- (vi.)
(one) would have run away


nanyë
+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ná- (vt.)
I am


tallë

base
= (av.)
like that


úverya
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
cowardly


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


vin
.0
base
= (av.)
just


éya

base
= (cj.)
as soon as


hlariltë

verb-aor2-p3-long
hlar- (vt.)
they hear


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


ravila
+act-adj-spos
act-adj-spos
rav- (vi.)
roaring


ilyë
.2
adj-ppos
ilya (aj.)
all (of a particular group…)


ricintë
:1.0
verb-aor2-p3-long
ric-¹ (vt.)
they try


hó-menë
.0+verb-bare


?


nillo
(pn)
pron-norm-abl
ni (pn.)
from me


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


aþahanyë
.1
base
= (av.)
of course


aþanyë
.0
verb-aor2-s1-long
aþa- (vi.)
I am willing


autaitalta
:1.0
inf-p3-o_nil
auta-¹/aut- (v.)
them going (away)

25.0     
<Mal ta mára.
“Sed tio estas malĝusta.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vi.)
(one) not is


mára
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
proper

25.1          
I Hravanion Aran maura úverya,> equë i Corcurco.:
La Reĝo de Bestoj ne estu malkuraĝa,” diris la Birdotimigilo.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hravanion

noun-gen-plur
hravan (n.)
of wild beasts


aran

noun-nom-sing
= (n.)
a king


maura
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) needs



(v)+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to not be


úverya
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a cowardly one


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow

26.0             
<Istanyes,> hanquentë i Rauro, psarila nië hendyallo i pimperyo mentenen.
“Mi scias tion,” respondis la Leono, viŝante larmon de sia okulo per la pinto de sia vosto.


istanyes

verb-aor2-s1-o_s3
ista-/ist- (vt.)
I know him/her/it


hanquentë
.1
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


psarila
.0+act-adj-spos
act-adj-spos
psar- (vt.)
rubbing


nië

noun-nom-sing
= (n.)
a tear


hendyallo

poss-s3-abl-sing
hen/hend- (n.)
from his/her/its eye


i
(ar)
base
= (ar.)
the


pimperyo
pimpe
poss-s3-gen-sing
pimpë (n.)
of his/her/its tail


mentenen
.3
noun-ins-sing
mentë (n.)
with a tip

26.1          
<Nás velca nairenya, ar caris coiviënya lai angayanda.
“Tio multege malĝojigas min, kaj tre malfeliĉigas mian vivon.


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


velca
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


nairenya
.0
poss-s1-nom-sing
nairë (n.)
my sorrow


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


caris
.1
verb-aor2-s3-short
car- (vt.)
he/she/it makes


coiviënya

poss-s1-nom-sing
coivië¹ (n.)
my life


lai

base
= (av.)
very


angayanda
+adj-spos


?

26.2          
Mal quiquië raxë, hominya yesta tompë lintië.>
Sed kiam ajn estas danĝero, mia koro komencas rapide bati.”


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


quiquië

base
= (av.)
whenever



(v).0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vi.)
(one) is


raxë

noun-nom-sing
= (n.)
a danger


hominya

poss-s1-nom-sing
hón²/hom- (n.)
my heart (physical)


yesta
(v):1.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (v.)
(one) begins


tompë
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
a beat


lintië
(av).1
base
= (av.)
quickly

27.0         
<Ai lyen homo hlívë,> equë i Latúcen Ornendur.:
“Eble vi suferas pro kormalsano,” diris la Stana Lignohakisto.


ai
(av).2
base
= (av.)
maybe


lyen
.0
pron-norm-dat
lye (pn.)
for you


homo

noun-gen-sing
hón²/hom- (n.)
of a heart (physical)


hlívë
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a disease


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

28.0      
<Nai ,> equë i Rauro.:
“Eble,” diris la Leono.


nai
(av).4
base
= (av.)
it may be



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

29.0                    
<Qui samilyë,> cacarranë i Latúcen Ornendur, <en möa lyen alarya, pan sa iltana i samil hón.
“Se tiel,” pludiris la Stana Lignohakisto, “ĝoju, ĉar tio pruvas ke vi havas koron.


qui

base
= (cj.)
if


samilyë
(v)sam:0+verb-aor2-s2v-long
verb-aor2-s2v-long
sam- (vt.)
you (sir) have


cacarranë

verb-past-sing
cacarra-/cacarr- (vt.)
(one) kept on doing


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


en
(av):1
base
= (av.)
then soon


möa
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vn.)
(one) must (impersonal)


lyen
.0
pron-norm-dat
lye (pn.)
for you


alarya
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to be happy


pan
.1
base
= (cj.)
because


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


iltana
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) proves


i
(cj)
base
= (cj.)
that


samil

verb-aor2-s2v-short
sam- (vt.)
you (sir) have


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)

29.1            
Tarmenyassë, penin hón; san uinyë polë cainuë homo hlívessë.>
Rilate al mi, mi ne havas koron, do mi ne povas suferi pro kormalsano.”


tarmenyassë
(n)tarme.2
poss-s1-loc-sing
tarmë (n.)
at my condition


penin
.0
verb-aor2-s1-short
pen- (vt.)
I not have


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


cainuë
:2.3+verb-bare
verb-bare
cainu-² (vi.)
to suffer (…) [with locative]


homo

noun-gen-sing
hón²/hom- (n.)
of a heart (physical)


hlívessë
.1
noun-loc-sing
hlívë (n.)
at a disease

30.0              
<Nai,> equë i Rauro úviénen, <quíta pénan hón san lauva úverya.>
“Eble,” diris la Leono penseme, “se mi ne havus koron al mi ne mankus kuraĝo.”


nai
(av).3
base
= (av.)
perhaps


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


úviénen
(n).0+noun-ins-sing
noun-ins-sing
úvië (n.)
with a pondering


quíta
(cj)
base
= (cj.)
if


pénan
.0
verb-pres-s1-short
pen- (vt.)
I not am having


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


lauva
laa
verb-futu-sing
lá- (vi.)
(one) not will be


úverya
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a cowardly one

31.0     
<Samilyë sanar?> maquentë i Corcurco.:
“Ĉu vi havas cerbon?” demandis la Birdotimigilo.


samilyë

verb-aor2-s2v-long
sam- (vt.)
you (sir) have


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


maquentë
.0
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow

32.0   
<Tallë quistan.
“Mi supozas ke jes.


tallë

base
= (av.)
like that


quistan

verb-aor2-s1-short
quista- (vt.)
I suppose

32.1        
Allumë itíriën na cenë,> hanquentë i Rauro.:
Mi neniam rigardis en mian kapon por informiĝi,”


allumë
(av)
base
= (av.)
never


itíriën
.3
verb-perf-s1-short
tir- (vt.)
I have looked (at)


na
.0
base
= (pp.)
to


cenë
.0+verb-bare
verb-bare
cen- (vt.)
to see


hanquentë
.1
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

33.0                      
<Léleän i Túra Óþonna, na cesta sen anta nin so,> equë i Corcurco, <pan carinya þañquanta þardenen.>
“Mi iras al la Granda Oz por peti lin doni al mi cerbon,” komentis la Birdotimigilo, “ĉar mia kapo estas plena de pajlo.”


léleän
:1.0
verb-pres-s1-short
lelya-¹/lely- (v.)
I am going


i
(ar)
base
= (ar.)
the


túra
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


óþonna

noun-all-sing
Óþ (n.)
to Oz


na
.0
base
= (pp.)
to


cesta
:2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ask


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


so
:1.0
pron-norm-gen
sa¹ (pn.)
of it


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow


pan
.1
base
= (cj.)
because


carinya

poss-s1-nom-sing
cas/car- (n.)
my head



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


þañquanta
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
stuffed


þardenen

noun-ins-sing
þardë (n.)
with a straw

34.0           
<Ar inyë cestauva sen anta nin hón,> equë i Ornendur.:
“Kaj mi iras por peti lin doni al mi koron,” diris la Stana Lignohakisto.


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


cestauva
:2
verb-futu-sing
cesta-² (vt.)
(one) will ask


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

35.0            
<Ar inyë cestauva sen nanwenta Ilwë ar ni Hyarveästanna,> napannë Valanna.:
“Kaj mi iras por peti lin resendi Toton kaj min al Kansas,” aldonis Doroteo.


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


cestauva
:2
verb-futu-sing
cesta-² (vt.)
(one) will ask


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


nanwenta
(v)+verb-bare
verb-bare
nan·wenta- (vt.)
to send back


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


hyarveästanna

noun-all-sing
Hyarveästa (n.)
to Kansas


napannë

verb-past-sing
napan- (vt.)
(one) added


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy

36.0             
<Ma sanalyë i nai ecë Óþen anta nin verië?> maquentë i Úverya Rauro.:
“Ĉu vi kredas ke Oz povus doni al mi kuraĝon?” demandis la Malkuraĝa Leono.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


sanalyë
.0
verb-aor2-s2v-long
sana- (v.)
you (sir) think


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nai
(av).3
base
= (av.)
perhaps


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


óþen

noun-dat-sing
Óþ (n.)
for Oz


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


verië
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
boldness


maquentë
.0
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


úverya
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
cowardly


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion

37.0            
<Oveä aþcarë ve ecë sen anta nin sanar,> equë i Corcurco.:
“Egalfacile kiel doni al mi cerbon,” diris la Birdotimigilo.


oveä
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
alike


aþcarë
+adj-spos
adj-spos
aþ·carë (aj.)
easily done


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow

38.0         
<Hya anta nin hón,> equë i Latúcen Ornendur.:
“Aŭ doni al mi koron,” diris la Stana Lignohakisto.


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

39.0       
<Hya nanwenta ni Hyarveästanna,> equë Valanna.:
“Aŭ resendi min al Kansas,” diris Doroteo.


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


nanwenta
(v)+verb-bare
verb-bare
nan·wenta- (vt.)
to send back


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


hyarveästanna

noun-all-sing
Hyarveästa (n.)
to Kansas


equë
.2
base
= (ij.)
said


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy

40.0                       
<San, qui ú avaldë, inyë menuva olyë,> equë i Rauro, <pan coiviënya aqua la·cólima ú nihto veriéno.>
“Do, se vi konsentos, mi akompanos vin,” diris la Leono, “ĉar mia vivo estas netolerebla sen iom da kuraĝo.”


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


qui

base
= (cj.)
if


ú
(pt)
base
= (pt.)
not


avaldë
(v):1.0
verb-aor2-p2-long
ava-¹ (vt.)
y'all refuse


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


menuva
men.0
verb-futu-sing
men- (vi.)
(one) will go


olyë

base
= (ct.)
beside you (polite)


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


pan
.1
base
= (cj.)
because


coiviënya

poss-s1-nom-sing
coivië¹ (n.)
my life



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


aqua
.2
base
= (av.)
altogether


la·cólima



?


ú
(pp).0
base
= (pp.)
without


nihto
.1
noun-gen-sing
nihta (n.)
of a bit (of indeterminate…)


veriéno
(n).0
noun-gen-sing
verië (n.)
of boldness

41.0               
<Nauval ammaitulya,> hanquentë Valanna, <pan alyauval hapë haira i hyanë hróvë hravani.
“Vi estos tre bonvena,” respondis Doroteo, “ĉar vi helpos forteni la aliajn sovaĝajn bestojn.


nauval
naa
verb-futu-s2v-short
ná- (vt.)
you (sir) will be


ammaitulya

adj-scom
maitulya (aj.)
more welcome


hanquentë
.0
verb-past-sing
han·quet- (vt.)
(one) answered


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


pan
.1
base
= (cj.)
because


alyauval
.2
verb-futu-s2v-short
alya- (vt.)
you (sir) will help one


hapë
(v).3+verb-bare
verb-bare
hap- (vt.)
to keep


haira
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
far


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hyanë
(aj)
adj-ppos
hyana (aj.)
other


hróvë
:2.0
adj-ppos
hróva² (aj.)
wild


hravani

noun-nom-plur
hravan (n.)
wild beasts

41.1                
Nemë nin i intë é amúverya epë ni qui laviltë lyen þosta te tallë aþcarë.>
Ŝajnas al mi ke ili nepre estas pli malkuraĝaj ol vi se ili lasas vin tiom facile timigi ilin.”


nemë
:2.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
nem-² (vt.)
(one) seems


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


i
(cj)
base
= (cj.)
that


intë
:1
pron-emph-nom
= (pn.)
they


é

base
= (ij.)
indeed


amúverya

adj-scom
úverya (aj.)
more cowardly


epë
.3
base
= (pp.)
(-er) than


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


qui

base
= (cj.)
if


laviltë
:1.1
verb-aor2-p3-long
lav-¹ (vt.)
they allow


lyen
.0
pron-norm-dat
lye (pn.)
for you


þosta
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to put to fright


te
:1
pron-norm-nom
= (pn.)
they


tallë

base
= (av.)
like that


aþcarë
+adj-spos
adj-spos
aþ·carë (aj.)
easily done

42.0                         
<Naitië naltë,> equë i Rauro, <mal ta ui tana ni ambë verya, ar lan istan i nanyë úverya, nauvan naireä.>
“Efektive tiel estas,” diris la Leono; “sed tio ne plikuraĝigas min, kaj dum mi scios ke mi estas malkuraĝa mi restos malfeliĉa.”


naitië
(av).1
base
= (av.)
truly


naltë
+verb-aor2-p3-long
verb-aor2-p3-long
ná- (vt.)
they are


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


ui
(v).1+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) does not


tana
(v).1+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to indicate


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


ambë
(av)
base
= (av.)
more


verya
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
brave


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


istan
(v)
verb-aor2-s1-short
ista-/ist- (vt.)
I know


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nanyë
+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ná- (vt.)
I am


úverya
(aj)+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
a cowardly one


nauvan
(v)naa
verb-futu-s1-short
ná- (vt.)
I will be


naireä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
sorrowful

43.0                
San ata i níca otornië patunë i lendanna, i Rauro aranaitevë telcontaila arë Valannan.
Do denove la malgranda grupo rekomencis sian marŝadon, la Leono marŝis elegante apud Doroteo.


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


ata

base
= (av.)
again


i
(ar)
base
= (ar.)
the


níca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


otornië
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a company


patunë
.1
verb-past-sing
patu- (vi.)
(one) started off


i
(ar)
base
= (ar.)
the


lendanna

noun-all-sing
lenda (n.)
to a journey


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


aranaitevë
.1
adj-advb
aranaitë (aj.)
royally


telcontaila
+act-adj-spos
act-adj-spos
telconta-/telcont- (vt.)
striding


arë
(av).0
base
= (av.)
beside


valannan

noun-dat-sing
Valanna (n.)
for Dorothy

43.1                    
Ilwë minya munnë sina sinya menendil, pan únes polë etsenë yallë amna i Rauro túra anca máliévanë se.
Toto ne aprobis la novan kamaradon, unue, ĉar li ne povis forgesi ke li estis preskaŭ manĝita per la grandaj makzeloj de la Leono;


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


minya
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
first


munnë
.0
verb-past-sing
mun- (vt.)
(one) disliked


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


sinya
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
new


menendil
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a comrade


pan
.1
base
= (cj.)
because


únes
.1
verb-past-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


etsenë
.2+verb-bare
verb-bare
etsen- (vt.)
to forget


yallë
(av).0
base
= (av.)
as


amna
:1
base
= (av.)
nearer to


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-gen-sing
noun-gen-sing
= (n.)
of a lion


túra
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


anca

noun-nom-sing
= (n.)
a jaws


máliévanë
mal.0
verb-pfpf-sing
mal- (vt.)
(one) would have crushed


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he

43.2                 
Mal apa lúmë olanes ambë aþiëssë, ar silumë Ilwë ar i Úverya Rauro óliéner nilda málot.:
sed post iom da tempo li plitrankviliĝis, kaj baldaŭ Toto kaj la Malkuraĝa Leono fariĝis bonaj amikoj.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


apa
(pp):1
base
= (pp.)
after (of time)


lúmë
:2.1
noun-nom-sing
= (n.)
a period of time


olanes
(v)ola:0.0+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
ola- (vt.)
he/she/it became


ambë
(av)
base
= (av.)
more


aþiëssë
(n).0
noun-loc-sing
aþië (n.)
at ease


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


silumë

base
= (av.)
now


ilwë

noun-nom-sing
= (n.)
Toto


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


úverya
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
cowardly


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


óliéner
(v)ola:0.0+verb-pper-plur
verb-pper-plur
ola- (vt.)
(they) had become


nilda
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
friendly


málot
.1
noun-nom-dual
málo (n.)
both comrades

44.0               
Ter tana aureo lemma, únë hyana veryandë ya hastanë i lendalto rainë.
Dum la cetero de tiu tago okazis neniu alia aventuro kiu ĝenis la pacon de la marŝado.


ter

base
= (pp.)
through


tana
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
that


aureo
(n).0
noun-gen-sing
aurë (n.)
of a day (as opposed to night)


lemma
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a residue


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not



(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to be


hyana
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
other


veryandë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
an adventure


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


hastanë

verb-past-sing
hasta- (vt.)
(one) marred


i
(ar)
base
= (ar.)
the


lendalto

poss-p3-gen-sing
lenda (n.)
of their journey


rainë
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
peace

44.1                      
Ellumë, é, i Latúcen Ornendur pantë norrámanna ye lolóceánë pelas i mallë, ar qualtanë i almelóra míwa engwë.
Estas vere ke, unufoje, la Stana Lignohakisto paŝis sur skarabon kiu rampadis laŭ la vojo, kaj mortigis la povran besteton.


ellumë
.0
base
= (av.)
once


é

base
= (ij.)
indeed


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


pantë
(v).0
verb-past-sing
pat- (vi.)
(one) stepped


norrámanna
.0
noun-all-sing
norráma (n.)
to a beetle


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


lolóceánë

verb-pimp-sing
lolóca- (vi.)
(one) was crawling


pelas

base
= (pp.)
along


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallë
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
a (made or stone) road


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


qualtanë
.0
verb-past-sing
qualta- (vt.)
(one) killed


i
(ar)
base
= (ar.)
the


almelóra
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
unfortunate


míwa
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
tiny


engwë
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a thing

44.2                            
Si carnë i Latúcen Ornendur lai angayanda, pan illumë cimbeánes ui harna aitë coina veo; ar lan patanes ener, nínes niéli naireo ar apanainiéo.
Tio multe malfeliĉigis la Stanan Lignohakiston, ĉar li ĉiam zorgoplene evitis damaĝi iun ajn vivanton; kaj dum li marŝis li ploris plurajn larmojn pro malĝojo kaj bedaŭro.


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this


carnë
(v)car.1
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) made


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


lai

base
= (av.)
very


angayanda
+adj-spos


--


pan
.1
base
= (cj.)
because


illumë
(av)
base
= (av.)
always


cimbeánes

verb-pimp-s3-short
cimba-/cimb- (vt.)
he/she/it was caring


ui
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to not do


harna
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to wound


aitë
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of any sort


coina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
alive


veo
(n)veo+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a living creature


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


patanes

verb-past-s3-short
pata- (vt.)
he/she/it walked


ener
.1
base
= (av.)
onward


nínes
.0
verb-past-s3-short
níta-/nít- (vi.)
he/she/it wept


niéli

noun-nom-part
nië (n.)
some tears


naireo
(n).0
noun-gen-sing
nairë (n.)
of a sorrow


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


apanainiéo

ger-noun-gen-sing
apa·naina- (vt.)
of regretting

44.3                 
Sinë niër sirinyer lencavë tal antaryassë ar lanna i ancaryo querendi, ar tassë carneltë aumatina.
Tiuj larmoj fluis malrapide sur lia vizaĝo kaj trans la ĉarnirojn de lia makzelo, kaj tie ili rustiĝis.


sinë
(aj)sina
adj-ppos
sina (aj.)
this


niër
nie
noun-nom-plur
nië (n.)
tears


sirinyer

verb-past-plur
sirya-/siry- (vi.)
(they) flowed


lencavë
(aj)lenca:0.0+adj-advb
adj-advb
lenca (aj.)
slowly


tal
:2
base
= (av.)
downwards


antaryassë
.0
poss-s3-loc-sing
anta (n.)
at his/her/its face


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


lanna
(pp).0
base
= (pp.)
athwart


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ancaryo

poss-s3-gen-sing
anca (n.)
of his/her/its jaws


querendi
.2
noun-nom-plur
queren/querend- (n.)
hinges


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tassë
(av)
base
= (av.)
there


carneltë
car.1
verb-past-p3-long
car- (vt.)
they made


aumatina
+adj-spos
adj-spos
au·matina (aj.)
rusty

44.4                      
Valanna silumë maquentë sen maquetta, i Latúcen Ornendur únë polë apanta antorya, pan ancarya nánë tulca aumatina uo.
Kiam Doroteo post nelonge demandis ion al li, la Stana Lignohakisto ne povis malfermi la buŝon, ĉar liaj makzeloj estis rigidaj pro rusto.



(cj)
base
= (cj.)
when


valanna
(n)valanna
noun-nom-sing
= (n.)
Dorothy


silumë

base
= (av.)
now


maquentë
.1
verb-past-sing
ma·quet- (vt.)
(one) questioned


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


maquetta

noun-nom-sing
= (n.)
a question


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


apanta
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to open


antorya
(n):1
poss-s3-nom-sing
anto¹ (n.)
his/her/its mouth


pan
.1
base
= (cj.)
because


ancarya

poss-s3-nom-sing
anca (n.)
his/her/its jaws


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


tulca
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
immovable


aumatina
+adj-spos
adj-spos
au·matina (aj.)
rusty


uo
(av)
base
= (av.)
together

44.5                   
Si lio þostanë se ar carnes linë lengi Valannanna na alya se, mal hye únë polë hanya.
Li multe ektimis pro tio kaj gestis al Doroteo ke ŝi helpu lin, sed ŝi ne povis kompreni.


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this


lio
(av)
base
= (av.)
much


þostanë
.0
verb-past-sing
þosta- (vt.)
(one) put to fright


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


carnes
car.1
verb-past-s3-short
car- (vt.)
he/she/it made


linë
(aj)
adj-ppos
lina (aj.)
many


lengi
.0
noun-nom-plur
lengë (n.)
gestures


valannanna

noun-all-sing
Valanna (n.)
to Dorothy


na
.0
base
= (pp.)
to


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


hye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
other person


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


hanya
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to understand

44.6         
I Rauro nánë céþula mana hranga.
La Leono ankaŭ estis perpleksa pro nescio pri kio okazis.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion



.1
base
= (av.)
also


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


céþula
.0+ula-adj-spos
ula-adj-spos
ceþ- (vt.)
apt to search



.3
base
= (pp.)
as regards


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


hranga
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
awkward

44.7                        
Mal i Corcurco nampë i millo-calpa Valanno vircolcallo ar milihintë i Ornenduro anca, tall' en apa þenwali polles quetë ta mai ve fai.:
Sed la Birdotimigilo prenis la oleujon el la korbo de Doroteo kaj oleis la makzelojn de la Stana Lignohakisto, kaj post kelkaj momentoj li parolis same kiel antaŭe.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco

noun-nom-sing
= (n.)
a scarecrow


nampë
.0
verb-past-sing
nap- (vt.)
(one) took (hold)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).2
noun-nom-sing
= (n.)
a can


valanno

noun-gen-sing
Valanna (n.)
of Dorothy


vircolcallo

noun-abl-sing
vircolca (n.)
from a basket


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


milihintë
.0
verb-past-sing
milihta-/miliht- (vt.)
(one) oiled


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornenduro
.2
noun-gen-sing
ornendur (n.)
of a woodsman


anca

noun-nom-sing
= (n.)
a jaws


tall' > tallë
;=talle
base
= (av.)
like that


en
(av):1
base
= (av.)
then soon


apa
(pp):1
base
= (pp.)
after (of time)


þenwali
.0
noun-nom-part
þenwa (n.)
some moments


polles

verb-past-s3-short
pol- (vt.)
he/she/it was able to


quetë
.1+verb-bare
verb-bare
quet- (vt.)
to speak


ta
(av).0
base
= (av.)
so


mai

base
= (av.)
well


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


fai

base
= (av.)
before of time

45.0           
<Si saitauva nin parandë,> eques, <tiriën yassë patin.
“Mi lernu per tio,” diris li, “nepre rigardi kien mi paŝas.


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this


saitauva
.0
verb-futu-sing
saita- (vt.)
(one) will teach


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


parandë

noun-nom-sing
= (n.)
a (school) lesson


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


tiriën
.3
ger-noun-dat-sing
tir- (vt.)
for looking (at)


yassë
(cj).0
base
= (cj.)
where [relative]


patin
(v).0
verb-aor2-s1-short
pat- (vi.)
I step

45.1                        
Pan qui qualtauvan enta nyelexë hya norráma, tancavë en nítuvan ata, ar nítië carë aumatina ancanya tall' en uinyë polë quetë.>
Ĉar se mi mortigus alian insekton aŭ skarabon mi nepre denove plorus, kaj plorado rustigas miajn makzelojn tiel ke mi ne povas paroli.”


pan
.1
base
= (cj.)
because


qui

base
= (cj.)
if


qualtauvan
.0
verb-futu-s1-short
qualta- (vt.)
I will kill


enta
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
another


nyelexë
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a bug (positive)


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


norráma
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a beetle


tancavë
(av)
base
= (av.)
certainly


en
(av):1
base
= (av.)
then soon


nítuvan
.1
verb-futu-s1-short
níta-/nít- (vi.)
I will cry [tears]


ata

base
= (av.)
again


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nítië
.1
ger-noun-nom-sing
níta-/nít- (vi.)
crying [tears]


carë
(v).1+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to make


aumatina
+adj-spos
adj-spos
au·matina (aj.)
rusty


ancanya

poss-s1-nom-sing
anca (n.)
my jaws


tall' > tallë
;=talle
base
= (av.)
like that


en
(av):1
base
= (av.)
then soon


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


quetë
.1+verb-bare
verb-bare
quet- (vt.)
to speak

46.0                         
patanes lai añcimbaila, ó hendurya i mallenna, ar cennes pitya mótaila pímótar pantes olla sa, itan uiúvanes hyanë sa.
Post tio li zorge marŝadis rigardante konstante la vojon, kaj kiam li vidis etan formikon laboradi sur la vojo li superpaŝis por ne damaĝi ĝin.



(av)
base
= (av.)
thence


patanes

verb-past-s3-short
pata- (vt.)
he/she/it walked


lai

base
= (av.)
very


añcimbaila

act-adj-scom
cimba-/cimb- (vt.)
more caring


ó

base
= (pp.)
with


hendurya

poss-s3-nom-dual
hen/hend- (n.)
both his/her/its eyes


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallenna
.1
noun-all-sing
mallë (n.)
to a (made or stone) road


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(cj)
base
= (cj.)
when


cennes
.0
verb-past-s3-short
cen- (vt.)
he/she/it saw


pitya
(aj)pitya:0.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


mótaila
.1+act-adj-spos
act-adj-spos
móta- (vi.)
toiling


pímótar

noun-nom-sing
= (n.)
an ant


pantes
.1
verb-past-s3-short
pat- (vi.)
he/she/it took a (single) step


olla

base
= (pp.)
over (beyond)


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


itan
(cj).0
base
= (cj.)
so that


uiúvanes
.0
verb-pfut-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it not was going to do


hyanë
(v)+verb-bare
verb-bare
hyan- (vt.)
to injure


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

46.1                     
I Latúcen Ornendur sintë lai mai i pennes hón, ar etta lio cimbanes i allumë nánes naiceä hya ondóreä man.:
La Stana Lignohakisto bone sciis ke li ne havas koron, kaj tial li tre zorgis neniam esti kruela aŭ malafabla kontraŭ io ajn.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


sintë
(v)
verb-past-sing
ista-/ist- (vt.)
(one) knew


lai

base
= (av.)
very


mai

base
= (av.)
well


i
(cj)
base
= (cj.)
that


pennes
.0
verb-past-s3-short
pen- (vt.)
he/she/it not had


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


etta
(cj)
base
= (cj.)
therefore


lio
(av)
base
= (av.)
much


cimbanes

verb-past-s3-short
cimba-/cimb- (vt.)
he/she/it cared


i
(cj)
base
= (cj.)
that


allumë
(av)
base
= (av.)
never


nánes
+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it was


naiceä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
cruel


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


ondóreä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
hard-hearted


man
ma.2
pron-norm-dat
ma (pn.)
for anything

47.0                               
<Eldë lië ó hón,> eques, <samir ma ya tulya le, ar ecë len allumë úcarë; mal penin hón, ar saro möa nin lai añcimbaila.
“Vi, kiuj estas homoj kun koroj,” li diris, “havas gvidilon, kaj tial ne necesas agi maljuste; sed mi ne havas koron, do mi devas esti tre zorgema.


eldë

pron-emph-nom
= (pn.)
you


lië
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a people


ó

base
= (pp.)
with


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


samir

verb-aor2-plur
sam- (vt.)
(they) have


ma
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
something


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


tulya
(v).0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) leads


le
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
you


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


len

pron-norm-dat
le (pn.)
for you


allumë
(av)
base
= (av.)
never


úcarë
(v).1+verb-bare
verb-bare
ú·car- (vt.)
to do wrong


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


penin
.0
verb-aor2-s1-short
pen- (vt.)
I not have


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


saro
(av).2
base
= (av.)
and so


möa
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vn.)
(one) must (impersonal)


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me



(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to be


lai

base
= (av.)
very


añcimbaila

act-adj-scom
cimba-/cimb- (vt.)
more caring

47.1           
Óþ anta nin hón, aþahanyë úvan cimba sindë.>
Kiam Oz donos al mi koron, kompreneble mi ne bezonos tiom zorgi.”



(cj)
base
= (cj.)
when


óþ

noun-nom-sing
= (n.)
Oz


anta
(v).0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (v.)
(one) gives


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


aþahanyë
.1
base
= (av.)
of course


úvan
(v)ui.0
verb-futu-s1-short
ui- (vt.)
I not will do


cimba
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to care


sindë
.1
base
= (av.)
so much

—generated by quettali version 0.32.19